Equator Foundation

ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum

Equator Foundation is gespecialiseerd in de behandeling van getraumatiseerde vluchtelingen en asielzoekers en de behandeling van slachtoffers van mensenhandel en van recent seksueel geweld, zowel in Nederland als elders in de wereld bij oorlogsgetroffen populaties.

Hoofd- en sublocatie

Nienoord 5-13
1112 XE Diemen

Telefoon

Leeftijdscategorie
26-64 jaar
Beschrijving

Equator Foundation behandelt enkele specifieke patiëntengroepen, waarvoor vrijwel geen reguliere zorg beschikbaar is, zoals ongedocumenteerde migranten en slachtoffers mensenhandel. Deze doelgroepen worden binnen het Nederlandse zorgstelsel gemarginaliseerd wat resulteert in slechtere toegang tot zorg en slechte kwaliteit van zorg. Equator Foundation zich richt op patiënten met langer bestaande, vaak complexe klachten.

Contra-indicaties
  • Ernstige gedragsstoornissen
  • onmogelijkheid afspraken te maken over alcoholgebruik of drugsgebruik
  • onmogelijkheid afspraken te maken over suïcidaliteit;
  • organisch cerebrale stoornissen;
  • psychotische toestandsbeelden of gevaar voor een ernstige psychotische decompensatie bij psychotherapie;
  • ernstige eetstoornissen.
Hoe wordt bepaald of een patiënt in aanmerking komt?

Of patiënten in aanmerking komen voor behandeling wordt bepaald aan de hand van een zogenaamde decision tool voor trauma. Dit is een door de afdeling zelf ontwikkeld screeningsinstrument dat wordt afgenomen bij het eerste telefonische contact, door medewerkers van bureau aanmelding en informatie (BAI). Het gaat om aspecten als onder andere: waren er eerdere trauma-behandelingen; wat is de aard van de trauma voorgeschiedenis; wat is de aard en duur van de klachten.

DSM V classificatie

Vaak gaat het om de Posttraumatische Stress Stoornis (PTSS), waarbij tevens regelmatig sprake is van diverse andere gelijktijdig bestaande klachten en/of stoornissen (co-morbiditeit), zoals stemmingsstoornissen, angststoornissen, verslaving en/of persoonlijkheidsstoornissen.

Waar bestaat de diagnostiek uit?

Naast de face-to-face intake, waarbij de cliënt aanwezig is voor gesprekken en diagnostiek, worden er ook online vragenlijsten afgenomen. Deze kunnen thuis worden ingevuld. Zo krijgt de afdeling een volledig beeld van de klachten en het algehele functioneren. De diagnostiek wordt verricht door psychologen/ psychiaters met gestructureerde klinische interviews. Indien iemand de Nederlandse taal niet machtig is, wordt diagnostiek met een tolk gefaciliteerd. Een intake gesprek gericht op herstel en veerkracht is een standaard onderdeel voor de doelgroep asielzoekers en vluchtelingen.

Hoe onderscheidt dit zich van reguliere diagnostiek?

Omdat Equator Foundation zich richt op patiënten met langer bestaande, vaak complexe klachten is de diagnostiek uitgebreider dan in de reguliere ggz. Er worden daarom ook specialistische vragenlijsten afgenomen, zoals de gouden standaard voor PTSS (de CAPS-5 vragenlijst) die een beeld geven van de complexiteit van de klachten. Bij de diagnostiek wordt samengewerkt met meerdere disciplines, waarbij er vrijwel altijd een ervaren psycholoog en een psychiater bij de intake is betrokken.

Hoe intensief is deze voor de patient?

Een diagnostiektraject neemt gemiddeld twee tot drie maanden in beslag. Het hangt per patiënt af over hoeveel dagen het traject is verspreid.

Welke instrumenten worden er gebruikt bij diagnostiek?

Equator Foundation gebruikt de volgende  vragenlijsten bij aanvang en gedurende de behandeling, die globaal het volgende in kaart brengen:

  • algemene psychische klachten (BSI),
  • aard en gevolgen van  ervaren ingrijpende gebeurtenissen (LEC, CAPS-5)
  • posttraumatische stress reacties
  • manier van omgaan met de psychische klachten
  • welbevinden
  • toekomstperspectief (CLL).

De uitvoerbaarheid van de online vragenlijsten wordt regelmatig beperkt wegens taal problemen en beperkte computervaardigheden bij de doelgroep.

Behandeling
Ambulant
Deeltijdbehandeling
Beschrijving

Equator Foundation beschikt over veel kennis en ervaring met andere culturen, intensieve samenwerkingen met maatschappelijke en juridische organisaties en snelle toegang tot juridische expertise en tolken. Bij Equator Foundation ligt het accent op herstelgerichte zorg en specifieke zorg voor ongedocumenteerden.

De behandeling is ingericht volgens zorgpaden, binnen teams die gespecialiseerd zijn in specifieke patiëntengroepen met traumagerelateerde stoornissen / posttraumatische stress stoornis, zoals getraumatiseerde vluchtelingen en asielzoekers, slachtoffers van mensenhandel en van recent seksueel geweld, ongedocumenteerde migranten en elders in de wereld oorlogsgetroffen populaties. Behandeling kan individueel (traumagerichte behandeling zoals NET, BEPP, BEPP-TG, EMDR, CGT), of met ondersteuning van een groepsprogramma (deeltijdbehandeling). Steeds wordt dan gezocht naar een context gerichte benadering, waarbij patiënten gezamenlijk in de behandeling optrekken.

Naam en beschrijving
RISE: Recovery and psychological Integration after Sexual Exploitation
Doelgroep

Vrouwelijke slachtoffers van seksuele uitbuiting.

Methodiek

Een brede behandelmethodiek, welke is gebaseerd op de klinische bevinding dat persoonlijkheidsproblematiek onder de doelgroep bovengemiddeld prevalent is en, indien onbehandeld, slachtoffers ondanks eventuele traumaverwerking kwetsbaar houdt voor hervictimisatie.

Beoogde effecten

PTSS in remissie. Verbeterde emotieregulatie en interpersoonlijke vaardigheden, waardoor een sterkere weerbaarheid en afgrenzing en verminderd risico op her-victimisatie.

Hoe intensief is deze voor de patiënt?

Volgens RISE doorlopen patiënten uit de doelgroep indien geïndiceerd eerst een poliklinische groepsgewijze module (4 maanden wekelijks) gericht op emotieregulatie en interpersoonlijke vaardigheden; hierna volgt op indicatie ofwel individuele traumagerichte psychotherapie (gem. 6 mnd) ofwel eerst op persoonlijkheidsproblematiek gerichte schematherapie (1 jr) en vervolgens of daarin geïntegreerd traumagerichte psychotherapie; in dezelfde tijd kunnen daarnaast op indicatie diverse groepsgewijze modules van 4 mnd worden aangeboden (depressie-gericht, lichaamsgericht, gericht op seksualiteit en intimiteit). De behandelinginterventie PreVic (Prevention of reVictimization) bestaat uit 10-12 sessies van 60 minuten.

Effectiviteitsonderzoek

Equator Foundation voert momenteel (promotie-)onderzoek uit naar het diagnostische profiel van de betreffende doelgroep (landelijk) en naar deze behandelmethodiek, die sinds eind 2015 wordt toegepast.
De behandelinginterventie PreVic zal spoedig onderzocht worden door middel van een case series design.

Naam en beschrijving
Toekomstgerichte behandeling voor ongedocumenteerde migranten
Doelgroep

Ongedocumenteerde asielzoekers met PTSS.

Methodiek

Een behandelaanbod van maximaal 1 jaar, met drie achtereenvolgende fasen. Binnen de stabilisatie fase (12 wekelijkse zittingen, individueel of in groep) is er aandacht voor psycho-educatie, sociaal netwerk, coping, en wordt een crisisplan ontwikkeld. Deze fase is voorbereidend op de fase van individuele traumagerichte psychotherapie (Narrative Exposure Therapy, NET) die maximaal 4-6 maanden duurt. De laatste fase van behandeling bestaat uit een specifiek ontwikkelde module toekomst-oriëntatie. Deze module (12 wekelijkse zittingen) is gebaseerd op elementen van de Acceptance and Commitment Therapy (ACT) en de Mindspring methodiek en behelst het versterken van aangeleerde coping en begeleiding van patiënten in het maken van een keuze voor de toekomst in Nederland of elders in de wereld. Het behandelaanbod wordt gecombineerd met farmacotherapie. Op indicatie is psychomotorische therapie, systeemtaxatie, ouder/kind-begeleiding en/of een klinische traumagerichte psychotherapie mogelijk. Bij resterende klachten na afloop worden patiënten verwezen naar maatschappelijke organisaties en/of ondersteunende vormen van zorg. Innovatief in dit zorgaanbod zijn het standaard aanbieden van trauma-gerichte psychotherapie ondanks de zeer ongunstige sociale situatie van patiënten, de afgebakende behandelduur en de structurele samenwerking met alle relevante maatschappelijke (w.o. gemeentelijke) partners.

Beoogde effecten

Verminderde dan wel hanteerbaar geworden trauma-gerelateerde klachten. Duidelijkheid over de juridisch-maatschappelijke situatie en een weloverwogen keuze met betrekking tot de naaste toekomst. Contact met beschikbare en passende instellingen voor medische en maatschappelijke hulpverlening, en/of voorbereide en begeleide terugkeer naar het land van herkomst. Beëindiging van uitzichtloos doorbehandelen of -verwijzen.

Hoe intensief is deze voor de patiënt?

Duidelijkheid over de maatschappelijke, juridische en persoonlijke consequenties van de keuze om als ongedocumenteerde in Nederland te blijven ofwel om terug te gaan naar het land van herkomst of ander veilig land.

Effectiviteitsonderzoek

Equator Foundation voert momenteel (promotie-)onderzoek uit naar deze behandelmethodiek, die sinds eind 2014 wordt toegepast. In 2017 waren er 40 geïncludeerden.

Uitstroomcriteria

Niet altijd treedt bij de complexe patiëntengroep volledig herstel op (N.B.: 'herstel' kan hier betekenen: herstel op stoornis/symptoom/klacht niveau, maar ook op niveau van functioneren, kwaliteit van leven of maatschappelijke participatie.) De behandeling stopt echter wanneer de geplande behandeltijd verstreken is, ongeacht of het herstel dan al wel of niet bereikt is. Het idee is: als het behandelprogramma is afgelopen, is alles gedaan wat de afdeling hadden kunnen doen en heeft verder behandelen geen zin meer. Het criterium: doorlopen behandeltijd heeft dus een prominente plaats.

Waar worden patiënten naar door- of terugverwezen?

Equator Foundation biedt hoogspecialistische ggz. Dat is ook kostbare zorg. De zorg zal daarom alleen ingezet worden wanneer dat nodig en zinvol is. Indien de hoogspecialistische zorg niet meer nodig is, dat wil zeggen wanneer deze zorg geen verdere meerwaarde heeft boven zorg in de specialistische of basis GGZ, zal worden afgeschaald naar minder specialistische zorg.

Is er een terugval aanbod?

De behandeling wordt geleidelijk afgebouwd en kan na beëindiging ervan desgewenst opnieuw worden opgestart. Bij het heropstarten van een behandeling wordt zorgvuldig tijdens een intake gekeken of er behandelperspectief is dan wel of er concreet sprake is van een andere situatie t.o.v. afsluiting behandeling (b.v. het verkrijgen van een verblijfsvergunning waardoor meer ruimte ontstaat voor behandeling, bereikte stabiliteit t.a.v. woonomgeving bij slachtoffers mensenhandel of ongedocumenteerden).

Met welk instrument wordt de uitstroom getoetst/vastgesteld?

Beslismomenten vinden plaats tijdens behandelevaluaties, die halfjaarlijks (polikliniek) of driemaandelijks (dagkliniek) plaats vinden. Hierbij worden altijd en expliciet geëvalueerd en gewogen:

  • herstel  op grond van klinisch beeld
  • herstel op grond van vooraf geformuleerde behandeldoelen
  • herstel op grond van de periodiek afgenomen meetinstrumenten (de meetmomenten van de ROM zijn gekoppeld aan de behandelevaluaties)
  • de uitstroomcriteria
Percentage waar patiënten na hoeveel tijd uitstromen

Ca 75% is na 2,5 jaar uitbehandeld.

Hoe wordt een second opinion aangevraagd?

Aanvragen lopen via Bureau Aanmelding en Informatie (BAI).
Speciaal voor het verrichten van seconds opinions is het Psychotrauma Diagnose Centrum opgericht, dat ook een consultatieve functie heeft voor de basis en specialistische GGZ. Het Psychotrauma Diagnose Centrum maakt geen onderdeel uit van Equator Foundation. Het Psychotrauma Diagnose Centrum is wel onderdeel van de Arq Psychotrauma Expert Groep.
Daarnaast kunnen ook binnen Equator Foundation zelf second opinions worden uitgevoerd.

Binnen één dag worden door middel van het afnemen van gestructureerde klinische interviews en (ROM) vragenlijsten een gerichte diagnose en een behandeladvies gegeven.

Contact voor second opinion:
Psychotrauma Diagnose Centrum (PDC)
(0800) 27 32 732

Naam
dr.
S.
(Samrad)
Ghane
Specialisatie

GZ-psycholoog en medisch antropoloog

Contactgegevens

(020) 840 76 76 - s.ghane@equatorfoundation.nl

Bijzonderheden

Verricht onderzoek, behandelt en geeft onderwijs op het gebied van culturele psychiatrie en global mental health.

Naam
drs.
L.
(Linda)
Verhaak
Specialisatie

Klinisch psycholoog en psychotherapeut.

Contactgegevens
Bijzonderheden

Expertiseteamleider Seksueel Geweld en Uitbuiting.

Consultatie en adviesmogelijkheden voor verwijzers

Bureau Aanmelding en Informatie (BAI) neemt consultatievragen aan en geeft de vraag door aan de professionals die specialist zijn op betreffend gebied. Voor ongedocumenteerde migranten biedt Equator Foundation een landelijke expertise functie voor opname in FPC Veldzicht. Equator Foundation maakt deel uit van een landelijk netwerk waarbinnen ook semi-acute consultatie plaats kan vinden, het CSG netwerk (centrum sexueel geweld). Equator Foundation is per december 2017 aangesloten bij het CCE (centrum voor consultatie en expertise).

Contact voor advies en verwijzing:

Bureau Aanmelding en Informatie (BAI)
Tel: 0800 2245245
E-mail: BAI@centrum45.nl

Beschrijving doelstelling zorgaanbod

De doelstelling van het zorgaanbod is het stellen van de diagnose en behandeladvies;
het gedeeltelijk of volledig herstel door vermindering van klachten en symptomen; het voorkomen van terugval en crises; het vergroten kwaliteit van leven; het beter kunnen omgaan met de aandoening.

Intakemetingen worden gebruikt bij de indicatiestelling en worden bij het adviesgesprek teruggekoppeld aan de patiënt. Effectmetingen worden gekoppeld aan behandelevaluaties en teruggekoppeld aan de patiënt en gebruikt bij de aanpassing van het behandelplan. Eindmetingen worden in het laatste gesprek teruggekoppeld aan de patiënt en vermeld in het formulier einde behandeling en in de brief naar de verwijzer.

Het verkrijgen van inzicht in consequenties van keuze: als ongedocumenteerde in Nederland blijven ofwel terug gaan naar het land van herkomst of ander veilig land. Verhoogde weerbaarheid tegen mensenhandel en re-victimisatie t.a.v. seksueel geweld.

Bij welk % van de patiënten is dit doel bereikt?

68% van de patiënten geeft aan dat zijn/haar doelen bereikt zijn. 32% heeft de doelen niet bereikt.

Hoe wordt dit gemeten?

Dit is gemeten met de Consumer Quality Index.

Beschrijving klinische effecten van het zorgaanbod

Het gedeeltelijk of volledig herstel door vermindering van klachten en symptomen; het voorkomen van terugval en crises; het vergroten van kwaliteit van leven; het beter kunnen omgaan met de aandoening; de weerbaarheid.

Met welk instrument worden de effecten gemeten

Posttraumatic Stress Disorder Checklist (DSM-5); Traumatic Grief Inventory ; Brief Symptom Inventory-53; Cantrils Ladder of Life; Research ANd Development-36; Outcome Questionnaire-45; University of Rhode Island Change Assessment scale-NL; Consumer Quality  Index

Met welke frequentie

Begin-, kwartaal-, jaar- en eindmetingen.

Resultaten in percentages of aantallen

Met betrekking tot de PTSS-symptomen is het volgende resultaat behaald:

  • Hersteld: 40%
  • Verbeterd: 9%
  • Onveranderd: 49%
  • Verslechterd: 3%

Met betrekking tot algemene psychopathologie is het volgende resultaat behaald:

  • Hersteld: 19%
  • Verbeterd: 28%
  • Onveranderd: 54%
Met welk instrument gemeten

Het behandelresultaat op het gebied van kwaliteit van leven wordt geïnventariseerd met behulp van de Cantril Ladder of Life. In de Cantril Ladder of Life worden respondenten gevraagd om zich een ladder voor te stellen waarvan de treden genummerd zijn van 0 (onderste trede) t/m 10 (bovenste trede). De bovenste trede van de ladder stelt het meest gelukkige leven voor dat men zich voor kan stellen. De onderste trede van de ladder stelt het meest ongelukkige leven voor dat men zich voor kan stellen. Respondent wordt gevraagd om respectievelijk aan te geven op welke trede van de ladder zijn/haar leven op dit moment staat.

Met welke frequentie

Aan het begin en einde van de behandeling.

Relatie met de klinische effecten

Soms zijn de symptomen niet veel verbeterd, maar kan men beter met de klachten omgaan en zelfstandiger functioneren, waardoor de kwaliteit van leven verbeterd is.

Beschrijving overige resultaten

Naast het inventariseren van behandeluitkomsten op het gebied van PTSS, algemene psychopathologie, kwaliteit van leven en patiënt waardering voor de geboden behandeling worden behandeluitkomsten op het gebied van sociaal en maatschappelijk functioneren geïnventariseerd met behulp van de OQ-45.

Hoe is dit gemeten/vastgesteld

Met behulp van de OQ-45 (zie boven).

Hoe wordt de zorg door de patiënt en/of naaste ervaren?

De waardering voor de geboden behandeling wordt geïnventariseerd met behulp van de CQ-Index. Daartoe worden enkele thema's die in de CQ-Index aan bod komen uitgelicht. Tevens wordt het door cliënten toegekende rapportcijfer voor de geboden behandeling geïnventariseerd, waarbij de volgende indeling wordt gemaakt: goed (rapportcijfer 8-10), voldoende (rapportcijfer 6-7), onvoldoende (rapportcijfer < 6).

Rapportcijfer conform CQ index

Rapportcijfer:

  • goed (8-10): 71%
  • voldoende (6-7): 21%
  • onvoldoende (< 6): 9%
Naam
prof. dr.
R.
(Rolf)
Kleber
Specialisatie

Emeritus Hoogleraar Psychotraumatologie, Universiteit Utrecht. Oud Kernhoogleraar Arq en oud Hoofd Onderzoek Arq/Centrum'45. Oud Hoofd Onderzoek Instituut voor Psychotrauma.

Contactgegevens
Naam
prof. dr.
P.A.
(Paul)
Boelen
Specialisatie

Hoogleraar Klinische Psychologie bij de afdeling Klinische en Gezondheids­psychologie van de Universiteit Utrecht en ARQ.

Contactgegevens
Naam
dr.
S.
(Samrad)
Ghane
Specialisatie

Culturele psychiatrie

Naam
dr.
N.
(Niels)
van der Aa
Specialisatie

Methodologie

Contactgegevens
Beschrijving onderzoek

Hoofdthema: uitvoerbaarheid en gemeten effect van een 3 fase trauma gericht behandel model voor uitgeprocedeerde asielzoekers met PTSS.

Het doel van de studie is om het beloop van de klachten over de verschillende behandelfasen vast te stellen, om aan de hand van de bevindingen de behandeling optimaal in te richten. Bijzonder is dat het hier de groep ongedocumenteerde patiënten betreft, waarbij de aanname wordt getoetst dat dezen ondanks de grote instabiliteit in hun leven baat hebben bij zo'n ingrijpende behandeling; dit is anders dan de in de GGz gebruikelijke opvatting.

Verwachte einddatum
31-12-2019
Naam hoofdonderzoeker
Drs. A. Lahuis
Beschrijving onderzoek

Differentiation in psychopathology and predictors of treatment response in female victims of sexual exploitation

Doel: Inzicht verkrijgen in het psychodiagnostisch profiel en indicatoren voor behandeluitkomst bij slachtoffers van seksuele uitbuiting.

Verwachte einddatum
31-12-2020
Naam hoofdonderzoeker
R. (Rina) Ghafoerkhan
Auteur(s)
Smid, R. & Vermin, S.
Tijdschrift
Participatie en Herstel 3:22-31.
Datum
10-10-2016
Auteur(s)
Verhaak, L.
Tijdschrift
EMDR Magazine 12, 4-6.
Datum
01-01-2016
Auteur(s)
Ee, E., Jongmans, M. J., Aa, N., & Kleber, R. J.
Tijdschrift
Family process. Early view.
Datum
01-01-2016
Beschrijving

Equator Foundation verzorgt de kennisoverdracht via de Arq Academy.

Zeer veel trainingen en workshops worden gegeven, in Nederland en daarbuiten, door medewerkers van Equator Foundation. Daarbij gaat het onder andere over trainingen Narratieve Exposure Therapie (NET), Multi Family Therapy (MFT), kind, gezin en trauma, trauma bij ouderen, cultuur en trauma en algemene (basis) trauma cursussen.

Titel presentatie
Integrative care for traumatized asylum seekers illegally residing in the country. Symposium; Psycho-trauma and losses in the community: different perspectives towards co-morbidity and treatment approach.
Naam professional
P. Scholte
Datum
19-11-2016
Naam en plaats congres
International Congress of the World Psychiatric Association (Capetown, SA)

Ervaring van patiënten/naasten

Enkele citaten van onze patiënten bij afsluiting van de behandeling:

  • Female (31), Nigeria: At Equator I felt accepted and understood. After the treatment I can think about the future with some hope instead of powerlessness.
  • Female (31), Nigeria: To be honest, when I first came at Equator I had no idea what a psychiatrist/psychologist was and had no trust in their approach. But they patiently explained me what they thought was causing my complains with respect for my point of view. I started to believe in their ways, and most importantly, it worked.
  • Male (37), Nigeria: I trusted no one. During therapy I was able to fully trust my therapist and now I am able to take that experience and face future connections.
  • Vrouw (45), Armenië: Bij Equator heb ik mijn verleden onder ogen weten te komen, nu kijk ik terug met verdriet maar zonder angst, ik had niet gedacht dat ik dat ooit zou kunnen.
  • Male, 22 years, Sierra Leone : The treatment helped me  to get more rest in my head. I felt home when I came to Equator during group sessions. It was a weekly activity. By following the treatment, I felt that I found a purpose. It felt like I was doing something important.
  • Male, 20 years, Sierra Leone: I felt more connected meeting new people during treatment.
  • Female, 28 years  old, Nigeria: Knowing that there are more people in the same situation, helped me to realize that I am not alone.
Back to top