Altrecht Academisch Angstcentrum

Altrecht

Altrecht Academisch Angstcentrum (AAA) is gespecialiseerd in diagnostiek en behandeling van jongvolwassenen en volwassenen met complexe angst, dwang en trauma problematiek die eerder behandeld zijn en daar onvoldoende baat bij hebben gehad.

Hoofd- en sublocatie

Nieuwe Houtenseweg 12
3524 SH Utrecht

Vrijbaan 2
3705 WC Zeist

Blekerijlaan 3
3447 GR Woerden

Leeftijdscategorie
19-25 jaar
26-64 jaar
Beschrijving

Altrecht Academisch Angstcentrum (AAA) is gespecialiseerd in ambulante individuele en groepsbehandeling van patiënten met ernstige angst-, dwang en trauma problematiek. Zoals fobieën, gegeneraliseerde angststoornissen, OCD, hoarding, tic stoornissen, hypochondrie, BDD en PTSS.

Contra-indicaties

• Lage intelligentie (IQ < 80)
• Ernstige verslaving
• Ernstige somatische aandoening die klinische opname nodig maakt

DSM V classificatie
  • sociale angststoornis
  • specifieke fobie
  • paniekstoornis met of zonder agorafobie
  • gegeneraliseerde angststoornis
  • obsessieve compulsieve stoornis (dwangstoornis)
  • verzamelstoornis
  • posttraumatische stressstoornis
  • ziekteangststoornis (hypochondrie)
Waar bestaat de diagnostiek uit?

Bij AAA wordt uitgebreid diagnostisch onderzoek gedaan. Het intakegesprek wordt met 2 behandelaren gedaan en er wordt een gestructureerd diagnostisch interview afgenomen. Patiënten vullen verschillende vragenlijsten in, zowel algemene vragenlijsten als stoornisspecifieke vragenlijsten om algemene angst karakteristieken, familiegeschiedenis, life events en kwaliteit van leven in kaart te brengen.

Hoe intensief is deze voor de patient?

Van de patiënt wordt bij het AAA een grotere tijdsinvestering verwacht dan in de reguliere zorg gangbaar is. De patiënt krijgt een intakegesprek, een diagnostisch onderzoek en vult vragenlijsten in. In totaal neemt dit vijf uur in beslag, verdeeld over verschillende dagen. Bij een intake worden ook naasten uitgenodigd om achtergronden van de ziekte te belichten en informatie over de behandeling te geven.
Desgewenst kunnen patiënten ook thuis de lijsten invullen.

Welke instrumenten worden er gebruikt bij diagnostiek?

AAA gebruikt verschillende algemene en stoornisspecifieke vragenlijsten.

  • Algemeen: Mini, Becks Anxiety Inventory (BAI), Becks Depression Inventory (BDI-II), Brief Symptom Inventory (BSI) en de Euroqol 5D (EQ5D).
  • Stoornisspecifiek: 
    • Stoornis lichaamsbeleving: BICI, BDD-YBOCS
    • GAS: PSWQ, WDQ
    • Hypochondrie: WI
    • OCD:  YBOCS, OCI-R
    • Paniekstoornis:  ACQ, BSQ, MI
    • PTSS: PSS-SR, PTCI
    • Sociale fobie: LSAS, SPAI-18
    • Verzameldwang: SIR, SCI

 

Behandeling
Ambulant
Deeltijdbehandeling
Thuisbehandeling
Beschrijving

Het AAA heeft een ruim behandelaanbod, bestaande uit zowel individuele behandelingen (CGT, EMDR, Narratieve Exposuretherapie, Imaginaire Rescripting, farmacotherapie) als diverse intensieve groepsbehandelingen. Ook biedt het AAA thuis- en deeltijdbehandeling.

Naam en beschrijving
Barlow groep: transdiagnostische groepsbehandeling bij ernstige angststoornissen
Doelgroep

Patiënten met chronische angst- en stemmingsstoornissen..

Methodiek

Deze behandeling bestaat uit twee groepsbijeenkomsten per week gedurende 3 maanden (24 groepssessies) gericht op het doorbreken van emotievermijding en emotiegestuurd gedrag. In een groep kunnen 8 cliënten deelnemen. Tijdens de sessies komen de volgende thema’s aan de orde: niet oordelend emotiebewustzijn, aandacht voor het huidige moment, denkvalkuilen en cognitieve herwaardering om de flexibiliteit van het denken te vergroten, emotievermijding en emotiegestuurde gedragingen (als geruststelling vragen, piekeren, controleren, zich terugtrekken) herkennen en alternatieven hiervoor ontwikkelen,  interoceptieve exposure en emotie-exposure.

Beoogde effecten

Het doel van het behandelprogramma is dat patiënten beter emotionele ervaringen gaan begrijpen, erachter komen wat iemand doet waardoor de symptomen juist erger worden en wat iemand kan doen om zich beter te voelen en het leven te gaan leiden dat iemand wil leiden.

Effectiviteitsonderzoek

Voor de effectmeting wordt bij de eerste en de laatste bijeenkomst gebruik gemaakt van de Utrechtse Coping Lijst (UCL) en de Nederlandse World Health Organisation Quality of Life scale (WHOQol) lijst.

Naam en beschrijving
IAT: Intensieve Ambulante Traumabehandeling voor patiënten met PTSS
Doelgroep

Patiënten met ernstige PTSS.

Methodiek

Het betreft een zesdaagse behandeling. De behandeling wordt gespreid over twee weken, waardoor er twee keer drie achtereenvolgende dagen behandeling wordt gevolgd. De traumabehandeling bestaat uit een dagelijkse individuele EMDR en Exposure-behandeling, uitgevoerd door een team van behandelaren. Deze sessies worden afgewisseld met bewegen en psycho-educatie in een groepje.

Beoogde effecten

Doel van de behandeling is het sterk verminderen van PTSS-klachten.

Effectiviteitsonderzoek

Sinds april 2018 wordt bij het Academisch Angstcentrum een intensieve ambulante
traumabehandeling aangeboden. Klachten worden vooraf gemeten middels een interview: de Clinician-Administered PTSD Scale for DSM-5 (CAPS-5). Daarnaast worden ook vragenlijsten afgenomen. Voor PTSS wordt de PTSD Checklist for DSM-5 (PCL5) gebruikt. Ook worden depressieve klachten gemeten middels de Beck Depression Inventory (BDIII) en algemene psychiatrische klachten worden gemeten middels de Brief Symptom Inentory (BSI). Ook wordt gevraagd te scoren hoe zeer de traumaklachten het leven van de patiënt beïnvloeden op een schaal van 0-100. De vragenlijsten worden bij screening, bij start van de behandeling, aan het einde van de behandeling, na een week, na een maand en na een half jaar afgenomen. Het interview
wordt bij de screening, een week, een maand en een half jaar na de behandeling afgenomen. R

70% van de patiënten voldoet bij de 4 weekse nameting niet meer aan de diagnose PTSS. 

Uitstroomcriteria

Bereiken van vooraf afgesproken behandeldoelen.

 

Waar worden patiënten naar door- of terugverwezen?

66% van de patiënten wordt na een gemiddelde behandelduur van 8,5 maanden terug verwezen naar de huisarts; 22,6% wordt na een gemiddelde behandelduur van 10,3 maanden doorverwezen naar een andere specialistische ggz-afdeling voor behandeling van comorbide problematiek; 11,4% wordt na een gemiddelde behandelduur van 8,7 maanden doorverwezen naar de Basisggz.

Is er een terugval aanbod?

Aan het einde van de behandeling wordt een terugvalpreventieplan opgesteld.

Hoe wordt een second opinion aangevraagd?

Een second opinion kan telefonisch of per e-mail aangevraagd worden. Een second opinion wordt uitgevoerd door een expert op het gebied van de vraagstelling, de aanpak is vergelijkbaar met een diagnostiek traject zoals hierboven beschreven.

Naam
dr.
S. (Suzy)
Matthijsen
Specialisatie

Klinisch psycholoog/psychotherapeut en expert op het gebied van traumabehandeling en EMDR.

Contactgegevens
Naam
dr.
A. (Aart)
de Leeuw
Specialisatie

psychiater, expert op het gebied van OCD.

Contactgegevens
Consultatie en adviesmogelijkheden voor verwijzers

Professionals kunnen telefonisch of per mail consultatie en advies vragen bij AAA. Op basis van de inhoud van de vraag zal de medewerker met de meeste expertise op het betreffende gebied contact opnemen.  

Beschrijving doelstelling zorgaanbod

Het verminderen van klachten bij angststoornissen.

Beschrijving klinische effecten van het zorgaanbod

Patiënten schatten hun algehele gezondheidstoestand en hun kwaliteit van leven hoger in na de behandeling dan vóór de behandeling; dit zijn beide grote effecten. De verbetering in kwaliteit van leven is gerelateerd aan vermindering in angstsymptomen en intrapsychische symptomen van met name angst en depressie.    

Met welk instrument worden de effecten gemeten

De behandeleffecten worden elke 3 maanden gemeten met dezelfde algemene lijsten (BAI, BSI) en stoornisspecifieke lijsten als in de intake en diagnostiek fase:

Stoornis lichaamsbeleving: BICI, BDD-YBOCS
 GAS: PSWQ, WDQ
 Hypochondrie: WI
 OCD:  YBOCS, OCI-R
 Paniekstoornis:  ACQ, BSQ, MI
 PTSS: PSS-SR, PTCI
 Sociale fobie: LSAS, SPAI-18
 Verzameldwang: SIR, SCI

Resultaten in percentages of aantallen

De Cohen’s d over de volledige groep is 0.5. Dat is een gemiddelde effectsize

Diagnosegroep gemiddelde behandelduur Cohens d
Gegeneraliseerde angststoornis 63 uur 0.5
Ziekteangststoornis 79 uur 0.8
OCD 70 uur 0.4
Paniekstoornis (met agorafobie) 71 uur 0.4
PTSS 66 uur 0.5
Sociale angststoornis 67 uur 0.6
Verzameldwang 66 uur -
Totaal 67 uur 0.5

Waarbij een Cohens d van 0.4 een gemiddeld effectsize is tot 0.8  een grote effectsize.

Hoe wordt de zorg door de patiënt en/of naaste ervaren?

Het Academisch Angstcentrum laat patiënten bij afsluiting een patiënttevredenheidsvragenlijst invullen. Patiënten waarderen de behandeling gemiddeld met een 7,7.

Naam
Prof. dr.
M.A.
(Marcel)
van den Hout
Specialisatie

Zijn onderzoek richt zich vooral op de obsessief compulsieve stoornis en op EMDR.

Contactgegevens
Naam
Dr.
A.
(Aart)
de Leeuw
Naam
dr.
S. (Suzy)
Matthijssen
Specialisatie

Traumabehandeling en EMDR.

Beschrijving onderzoek

Onderzoek naar de toegevoegde waarde van oogbewegingen in een specifiek onderdeel van het EMDR-protocol, het effect van modaliteitsspecifiek belasten bij EMDR en het ontwikkelen en onderzoeken van een nieuwe vorm van traumabehandeling genaamd VSDT.

Naam hoofdonderzoeker
S. Matthijssen
Auteur(s)
Matthijssen, S. J. M. A., & Hout, M.A. van den.
Tijdschrift
European Journal of Psychotraumatology, 7.
Datum
04-07-2016
Auteur(s)
Duits, P., Hofmeijer-Sevink, M. K., Engelhard, I. M., Baas, J. M. P., Ehrismann, W. A., & Cath, D. C.
Tijdschrift
Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, 52
Datum
01-04-2016
Auteur(s)
Toffolo, M.B.J., Hout, M.A. van den, Engelhard, I.M., Hooge, I.T.C., & Cath, D.C.
Tijdschrift
Behavioral Therapy, 47(4)
Datum
20-04-2016
Beschrijving

Medewerkers van het Altrecht Academisch Angstcentrum geven geregeld workshops en colleges over angst, trauma en dwangstoornissen op verschillende na,- en bijscholingscursussen, alsmede colleges bij zorggerelateerde opleidingen.  

Ervaring van patiënten/naasten

Peter (45): Terugkijkend heb ik altijd al wel dwangmatige trekjes gehad. Ik heb herinneringen aan mezelf, als brugklasser, waarin ik oeverloos mijn schooltas controleerde, maar ook de gymles echt van me af moest schrobben: zó vies vond ik dat! Maar op de één of andere manier is de problematiek in het afgelopen jaar onleefbaar geworden. Al op het ziekbed van mijn moeder merkte ik, dat ik vrij extreem alles wilde schoonmaken wat met haar in contact was geweest. Alsof kanker besmettelijk is. Rationeel weet je dat het niet klopt, maar je dag komt volledig in het teken te staan van dingen die je niet wilt. In mijn geval: handen wassen, kleren wassen. En dat gaat van kwaad tot erger: de stang in de bus is natuurlijk vreselijk vies, dus ging ik niet meer met de bus. Ik werd steeds banger voor stof en vuil van de straat en moest – als ik mijn huis binnenkwam- eerst met verschillende middelen mijn schoenzolen desinfecteren. Als ik de boodschappen moest opruimen, moest iedere verpakking eerst door een sopje. Na een half jaar kwam ik in problemen op mijn werk. Ik ben monteur en kom bij de mensen thuis. Dus na ieder bezoek had ik tijd nodig om alle opgedane viezigheid te verwijderen. Ik moest onder ogen zien dat ik mijn baan zou kwijtraken als er niets gebeurde. Zo kwam ik terecht bij het Angstcentrum.

Nicole (33): Je kunt het je niet voorstellen… letterlijk met de komst van mijn zoontje Pim kwam de angststoornis mijn leven binnen. Toen ik voor het allereerst met Pim in de kinderwagen de deur uit wilde wandelen, overviel me een allesoverheersende angst waarbij ik duizelig werd en dacht dat ik ging flauwvallen. En het bleef niet bij die ene keer. Mijn familie reageerde relaxed toen de huisarts niets bijzonders kon vinden: ze zouden me wel helpen, het kwam vast door de hormonen en het zou vanzelf overgaan. Maar dat deed het niet. Sterker nog, na drie maanden was ik zover dat ik helemaal de deur niet meer uit durfde, ook niet meer samen met mijn man. Ik wilde nog maar één ding: thuiszitten met Pim. In mijn veilige cocon. Ik kon en wilde Pim geen seconde uit het oog verliezen en raakte volledig in paniek bij de gedachte dat ik moest gaan werken. Dat ging dus ook niet. Aan het eind van mijn zwangerschapsverlof meldde ik me ziek en hebben we de crècheplaats voor Pim afgezegd. Ik vroeg me oprecht af of ik gek aan het worden was. Hoe kan dit? Hoe doen andere moeders dit? Dit is toch geen leven?
Zo kwam ik bij het Angstcentrum terecht. Eerst kreeg ik medicijnen in combinatie met thuisbehandeling. Daarna volgden, toen ik in wat rustiger vaarwater kwam, therapiesessies voor mij, en systeemgesprekken met Erwin. Hij moest immers weten hoe hij mij kon steunen, maar ook uitdagen. Oefenen moest ik, oeverloos oefenen, steeds kleine stapjes voorwaarts en daar had ik zijn steun ontzettend bij nodig. Met vallen en opstaan kon ik langzaam maar zeker mijn leven weer oppakken. Pas na een jaar kon ik voorzichtig weer aan het werk en moet op die twee dagen Pim op de creche achterlaten. Daar sta ik nu. Het blijft een overwinning, maar ik ga wel door, binnenkort worden het drie werkdagen. Voorlopig moet ik me nog strikt aan de medicijnen houden, dat geeft me ook zekerheid en vertrouwen. Ik hoop van harte dat ik ooit ook zonder kan. Ik ben altijd al perfectionistisch geweest, maar nu moet ik echt blijven vechten tegen mijn neiging om alle risico's buiten te sluiten.

Back to top