Pro Persona Expertisecentrum Depressie

Expertisecentrum Depressie

Pro Persona

Het Expertisecentrum Depressie is gespecialiseerd in diagnostiek en behandeling van patiënten met een depressie die chronisch is geworden (met een duur van 2 jaar of langer) en/of patiënten waarbij gebruikelijke behandelingen voor depressie niet geholpen heeft.

Hoofd- en sublocatie

Reinier Postlaan 6
6525 GC Nijmegen

Telefoon

Leeftijdscategorie
19-25 jaar
26-64 jaar
> 65 jaar
Beschrijving

Het Expertisecentrum Depressie is gespecialiseerd in diagnostiek en behandeling van patiënten met een depressie die chronisch is geworden (met een duur van 2 jaar of langer) en/of patiënten waarbij gebruikelijke behandelingen voor depressie niet geholpen heeft.  Daarbij gaat de afdeling er van uit dat er minimaal al een vorm van psychotherapie en 3 medicatiestappen waaronder lithiumadditie hebben plaatsgevonden.

Het Expertisecentrum Depressie hanteert een levensloop perspectief. Dat wil zeggen dat de expertise ook wordt ingezet voor jongeren onder de 18 jaar en ouderen boven de 65 jaar, het accent ligt echter op de volwassen populatie  

Hoe wordt bepaald of een patiënt in aanmerking komt?

Hiervoor wordt de DM-TRD gebruikt (Dutch Measure for quantification of Treatment Resistance in Depression).

DSM V classificatie

Depressieve stoornis, persisterend en ernstig.

Waar bestaat de diagnostiek uit?

Diagnostiek bestaat uit een klinisch interview, aangevuld met de MINI, afname ROM vragenlijsten, ernst bepaling van depressie middels IDS-SR en afname DM-TRD.

Hoe onderscheidt dit zich van reguliere diagnostiek?

De diagnostiek is onderscheidend door een groter accent op de inschatting van therapieresistentie (o.a. door afname DM-TRD) waardoor een betere indiactiestelling wordt verkregen voor de volgende behandelstap.

Hoe intensief is deze voor de patient?

Voor ambulant wordt de diagnostiek in een dagdeel verricht, voor de kliniek wordt diagnostiek stapsgewijs uitgevoerd afhankelijk van de behandelvoortgang.

Welke instrumenten worden er gebruikt bij diagnostiek?

Diagnostiek wordt primair door de psycholoog verricht evt. aangevuld met consult psychiater met de volgende instrumenten: MINI, IDS-SR, ROM-instrumenten, DM-TRD.

Behandeling
Ambulant
Deeltijdbehandeling
Klinisch (gesloten)
Klinisch (open)
Beschrijving

Het Expertisecentrum Depressie kent een klinische afdeling met 16 bedden, een dagbehandeling en een ambulante afdeling.

n het klinische deel van het Expertisecentrum Depressie is de behandelduur 3 maanden met de optie voor verlening tot 6 maanden. De gemiddelde behandelduur is 141 dagen. In het ambulante deel van het Expertisecentrum is de behandelduur bijna 1 jaar.  

Naam en beschrijving
Mindfulness based cognitieve therapie (MBCT).
Doelgroep

Patiënten met therapieresistente, chronische depressie.  

Methodiek

Mindfulness is nog niet eerder toegepast bij de chronische therapieresistente depressie. Het betreft een groepstraining in meditatie en cognitieve technieken. De MBCT training bestaat uit 8 wekelijkse sessies van 2.5 uur plus een stiltedag aan het einde van de training.

Beoogde effecten

Belangrijkste uitkomst is afname in ernst van de depressie.

Effectiviteitsonderzoek

Voor deze innovatieve behandelingen is een randomzed clinical trial (RCT) opgezet waarin de nieuwe interventie wordt vergeleken met care as usual of met een placebobehandeling.

Naam en beschrijving
rTMS, repeterende transcraniel magnetische stimulatie
Doelgroep

Patiënten met een depressieve stoornis volgens de DSM-IV-TR en therapieresistentie.

Methodiek

rTMS wordt aangeboden in een dagelijkse sessie gedurende vier weken.

Beoogde effecten

Afname in ernst van depressie.

Hoe intensief is deze voor de patiënt?

Een rTMS sessie duurt 60 minuten inclusief voorbereiding en afsluiting.

Effectiviteitsonderzoek

Effect van rTMS wordt onderzocht middels een randomized clinical trial vergeleken met care as usual (DREAMS studie).

Uitstroomcriteria

Er wordt een combinatie van criteria gebruikt waaronder voldoende hersteld (reductie van minimaal 50% op de IDS), geen hoogspecialistische hulpvraag meer en de vraag van de patiënt voor begeleiding. Ook wordt afgerond als blijkt dat de aangeboden behandeling onvoldoende werkzaam is. Er wordt dan gezocht naar een passender aanbod. Ook wordt er afgesloten als blijkt uit vervolg diagnostisch onderzoek dat behandeling op een ander probleemgebied nodig is. Ook dan wordt voor passende verwijzing gezorgd.  

Waar worden patiënten naar door- of terugverwezen?

Na behandeling in het Expertisecentrum Depressie worden de patiënten terugverwezen naar hun verwijzers als het om bovenregionale verwijzingen gaat. Voor regionale verwijzingen wordt meestal terugverwezen naar de basis-ggz.

Is er een terugval aanbod?

Er is een terugvalaanbod in het Expertisecentrum Depressie namelijk een training in rehabilitatie door zelfmanagement (ZemCAD).    

Met welk instrument wordt de uitstroom getoetst/vastgesteld?

De IDS wordt gebruikt om de mate van herstel op klachtniveau vast te stellen (50% reductie wordt gehanteerd). Daarnaast zijn er de overige instrumenten die in de ROM zijn opgenomen zoals de OQ45 en de EQ.      

Percentage waar patiënten na hoeveel tijd uitstromen

In het klinische deel van het Expertisecentrum Depressie is de behandelduur 3 maanden met de optie voor verlening tot 6 maanden. Alle patiënten stromen weer uit naar ambulante zorg of naar hun verwijzers. De gemiddelde behandelduur is 141 dagen. In het ambulante deel van het Expertisecentrum is de behandelduur bijna 1 jaar en na afronding wordt meestal naar basis-ggz verwezen.  

Hoe wordt een second opinion aangevraagd?

Via het e-mailadres: expertisecentrum.depressie@propersona.nl kan een een Second Opinion aangevraagd worden. Vervolgens wordt gevraagd een formulier in te vullen. Bij second opinions worden een interview door de psychiater en worden naast de instrumenten die ook in een diagnostiektraject worden afgenomen de SCID-II persoonlijkheidsvragenlijst afgenomen en de bipolariteitsindex ingevuld.  

Bijzonderheden

Via de website van Pro Persona is informatie te vinden over het  aanmelden voor een second opinion. Een second opinion betekent een afspraak voor patiënt met twee experts, de psychiater en de psycholoog. Van te voren wordt gevraagd enkele vragenlijsten in te vullen. De second opinion wordt afgesloten met een advies wat dezelfde dag mondeling uitgebracht wordt en met een schriftelijke terugkoppeling aan patiënt en verwijzer.      

Naam
prof. dr.
J.
(Jan)
Spijker
Specialisatie

Chronische en therapieresistente depressies.

Contactgegevens

(024) 343 65 10 - j.spijker@propersona.nl

Consultatie en adviesmogelijkheden voor verwijzers

Via het algemene e-mail adres: expertisecentrum.depressie@propersona.nl

Daarnaast zijn de boegbeelden van het Expertisecentrum Depressie via de mail en telefoon goed bereikbaar voor intern en extern overleg. 

Beschrijving doelstelling zorgaanbod

De doelstelling van het zorgaanbod is goede diagnostiek en klachtenreductie van patiënten met chronische en therapieresistente depressies.

Hoe wordt dit gemeten?
  • t.a.v. diagnostiek wordt m.n. de DM-TRD gebruikt
  • t.a.v. behandeling wordt de IDS gebruikt om klachtreductie vast te stellen

 

Met welk instrument worden de effecten gemeten

Effecten van het Expertisecentrum worden gemeten met het ROM instrumentarium (OQ-45, EQ, IDS en patiënttevredenheid). Voor eigen evaluaties maakt het Expertisecentrum vooral gebruik van de IDS omdat zij uiteindelijk klachtreductie een belangrijke maat vinden naast de andere maten. De effecten worden bestudeerd voor de ambulante en de klinische afdeling apart. De effecten van de innovatieve interventies worden zoveel mogelijk in aparte studies (RCT) onderzocht.  

Met welke frequentie

De IDS-SR wordt per 4 weken afgenomen.

Resultaten in percentages of aantallen

In 2016 werd voor het ambulante deel van het Expertisecentrum een delta T behaald van 7.5. De klinische behandelingen zijn apart berekend en kwamen uit op een Cohen's d van 1.32 (wat een groot effect betekent).

Ambulant (OQ45)
Delta T Aantal Percentage
Verbetering 80 58,8%
Geen verbetering 47 34,6%
Verslechtering 9 6,6%
  136 100%
     
Klinisch (IDS-SR)
Delta T Aantal Percentage
Verbetering 11 68,8%
Geen verbetering 4 25%
Verslechtering 1 6,3%
  16 100%

 

 

Beschrijving resultaten zorgaanbod op kwaliteit van leven

Er wordt een verbetering bereikt in kwaliteit van leven met bijna 50% (van 0.45 tot 0.61). Dit betekent dat patiënten hun gezondheidstoestand aanmerkelijk positiever beleven.  

Met welk instrument gemeten

EQ-5D

Met welke frequentie

drie-maandelijks

Relatie met de klinische effecten

Het lijkt dat de kwaliteit van leven sterker verbetert dan de klinische toestand.

Hoe wordt de zorg door de patiënt en/of naaste ervaren?

Het zorgaanbod en de uitvoering van het Expertisecentrum wordt goed gewaardeerd.

Rapportcijfer conform CQ index

CQ index = 7.96 (dec 2016)

Naam
prof. dr.
J.
(Jan)
Spijker
Specialisatie

Depressie

Contactgegevens
Naam
dr.
J.
(Janna)
Vrijsen
Specialisatie

Cognitieve mechanismen bij depressie  

Contactgegevens
Naam
dr.
F.
(Florian)
Hardeveld
Specialisatie

Recidiverende depressies

Contactgegevens
Beschrijving onderzoek

Onderzoek naar de effectiviteit van MBCT bij chronische/therapieresistente depressie.

Verwachte einddatum
januari 2018
Naam hoofdonderzoeker
drs. Mira Cladder-Micus
Beschrijving onderzoek

DREAMS Depression remisson after repetitive transcranial magnetic stimulation.

Verwachte einddatum
december 2017
Naam hoofdonderzoeker
prof. dr. Jan Spijker
Auteur(s)
Zoun, MH, Koekkoek B, Sinnema H, Muntigh AD, van Balkom AJ, Schene AH, Smit F, Spijker J
Tijdschrift
BMC Psychiatry
Datum
2016
Auteur(s)
Cladder-Micus MB, Van Aalderen J., Donders ART, Spijker J.,Vrijsen JN, Speckens AEN
Tijdschrift
Cognition & Emotion
Datum
2017
Auteur(s)
Ferrari, GR, Becker, ES, Smit F., Rinck M., Spijker J.
Tijdschrift
BMC Psychiatry
Datum
2016
Beschrijving

Nijca2re symposia, laatst gehouden in mei 2018. 

Een tweejaarlijks symposium georganiseerd door de TOPGGz-afdelingen van Pro Persona, samen met BSI, Radboud universiteit en Radboudumc psychiatrie Nijmegen.

Actuele informatie over innovaties in de behandelpraktijk van angst en depressie.

Wetenschappelijke presentaties/lezingen:

  • Mindfulness for chronic and treatment resistant depression. Jan Spijker, Mira Cladder-Micus et al. Behavioural Science Institute Day. 16-6-2017 16-6-2017.
  • Results of ZemCAD: symposium long term course of depression and anxiety. Jan Spijker, Maringa Zoun et al. Section congress EPA and Epidemiology and social psychiatry, Gotenburg, Zweden. 2-12-2016.
  • Wat zijn de klinisch relevante effecten van een emotionele geheugentraining? De ontwikkeling van een add-on interventie in depressie. Vrijsen JN, Smits J, Muller B, Brill M, Tendolkar I, Hertel P, Bevers C, Becker ES. VGCT najaarscongres. 10-11-2016.
EmailTwitterLinkedIn

Ervaring van patiënten/naasten

Ik ben overwegend positief en ik heb al het aanbod van de behandeling zoveel als mogelijk aangegrepen en ben nu een stuk verder. Wat ik moeilijk kan begrijpen is dat niet alle patiënten zo actief meedoen aan het programma.

De verpleging is super en heeft veel kennis. Er is een groot aanbod aan therapieën waardoor je een hele dag een programma hebt. Ook al ben ik niet echt beter geworden zou ik deze behandelplek toch aanbevelen.

Back to top