Specialistisch Centrum Bipolaire Stoornissen (SCBS)

Dimence

Het specialistisch centrum bipolaire stoornissen (SCBS) is gespecialiseerd in diagnostiek en ambulante behandeling van patiënten met een bipolaire stoornis waarbij de behandeling bemoeilijkt wordt door co-morbide stoornissen of waarbij complicaties zijn ontstaan voortkomend uit de behandeling van de bipolaire stoornis.
 

Hoofd- en sublocatie

Pikeursbaan 3
7411 GT Deventer

Haven Noordzijde 45
7607 ES Almelo

Grasdorpstraat 6
8012 EN Zwolle

Telefoon

Leeftijdscategorie
13-18 jaar
19-25 jaar
26-64 jaar
Beschrijving

Het specialistisch centrum bipolaire stoornissen (SCBS) is gespecialiseerd in patiënten (vanaf 15 jaar) met een bipolaire stoornis waarbij de behandeling bemoeilijkt wordt door co-morbide stoornissen of waarbij complicaties zijn ontstaan voortkomend uit de behandeling van de bipolaire stoornis zoals ernstig nierfalen. Het SCBS richt zich specifiek op de volgende groepen:

  • Adolescenten met een bipolaire stoornis
  • Vrouwen  met een bipolaire stoornis met een kinderwens
  • Zwangere vrouwen met een bipolaire stoornis

Het vaststellen van een bipolaire stoornis kan moeilijk zijn. Behandelaren kunnen een patiënt daarom ook voor aanvullende diagnostiek doorverwijzen. 

Contra-indicaties

Patiënten die structureel zorg mijden.

Hoe wordt bepaald of een patiënt in aanmerking komt?

Voordat een patiënt wordt uitgenodigd voor een intake, wordt de aanmelding besproken in het multidisciplinair overleg (MDO) dat wekelijks plaatsvindt. Daar wordt besproken welke professionals de intake zullen doen. Wanneer na bespreking in het MDO blijkt dat het SCBS niet het meest geëigende team is wordt altijd een suggestie gedaan voor een meer passende behandelsetting.

DSM V classificatie

Binnen het SCBS Bipolaire Stoornissen worden gemiddeld 100 - 110 patiënten behandeld met een van de onderstaande diagnosen:

  • Bipolaire I stoornis
  • Bipolaire II stoornis
  • Cyclothyme stoornis: alleen als deze gepaard gaat met ernstig disfunctioneren
  • Bipolaire stoornis NAO: alleen als deze gepaard gaat met ernstig disfunctioneren
  • Stemmingsstoornis door een antidepressivum
  • Schizoaffectieve stoornis, bipolaire type
  • Postpartumpsychose
Waar bestaat de diagnostiek uit?

De diagnostiek is altijd multidisciplinair en bestaat uit dossieronderzoek, verpleegkundig onderzoek en psychiatrisch onderzoek. Indien nodig wordt dit aangevuld met een psychodiagnostisch onderzoek en/of een heteroanamnese (een gesprek waarin andere personen (bijvoorbeeld uw familie) vertellen over de voorgeschiedenis van uw ziekte. Zowel patiënt als verwijzer ontvangen een terugkoppeling van de bevindingen en een eventueel behandeladvies. In enkele gevallen wordt er (al dan niet tijdelijk) behandeld binnen het SCBS Bipolaire Stoornissen. In het team SCBS werken 2 psychiaters, 1 GZ-psycholoog, 2 verpleegkundig specialisten en 1 verpleegkundige.

Vragen over de vaststelling of heroverweging van een diagnose worden altijd binnen een team van verschillende professionals behandeld.

Hoe intensief is deze voor de patient?

Patiënten hebben eerst een gesprek met de verpleegkundig specialist GGZ van ongeveer anderhalf uur. Daarna vindt er - na een kort overleg  tussen de verpleegkundig specialist GGZ en de psychiater - aansluitend een gesprek plaats met een psychiater van ongeveer een uur. Patiënten vullen verschillende vragenlijsten in. Dit kan digitaal gedaan worden, zowel thuis als op de locatie waar de gesprekken plaatsvinden. Dit helpt om een goed diagnostisch beeld te kunnen vormen. Patiënten wordt gevraagd om, indien voorhanden, een (retrospectieve) life-chart mee te nemen. En indien mogelijk wordt ook de naastbetrokkene uitgenodigd voor de gesprekken. De duur van het diagnostisch traject is ongeveer een dagdeel.

Welke instrumenten worden er gebruikt bij diagnostiek?

Tijdens de diagnostiekfase wordt gebruik gemaakt van de volgende meetinstrumenten:

  • MDQ
  • Retrospectieve lifechart
  • SF36
  • IMR
  • IDS-SR
  • BSI
  • QBP
  • MINI
Behandeling
Ambulant
Beschrijving

Het SCBS biedt ambulante diagnostiek en behandeling in Deventer en Almelo.

Naam en beschrijving
Film jezelf
Doelgroep

Patiënten met een bipolaire stoornis en klinisch werkende professionals.

Methodiek

Patiënten worden gevraagd tijdens een stabiele periode een filmpje te (laten) maken waarin ze zich voorstellen en o.a. vertellen wat hun interesses zijn. De bedoeling is dat zij dit filmpje, wanneer een opname in de kliniek nodig is, kunnen laten zien aan de medewerkers op de opnameafdeling zodat deze professionals zich een beter beeld kunnen vormen van de mens achter de ziekte en diens waarden en wensen. De interventie is ontstaan vanuit de gedachte dat professionals op de opnameafdeling vaak alleen het acute beeld van patiënt kennen en niet hoe deze in een stabiele periode functioneert.

Beoogde effecten

Door de interventie Film jezelf kunnen medewerkers kennis nemen van het referentiekader van de familieleden en beïnvloeden we het referentiekader van deze medewerkers. We verwachten dat de medewerkers de acuut manisch/ontremde patiënt anders gaat bejegenen. Men heeft zich immers een beeld kunnen vormen van het leven van mens achter de stoornis. Er zijn meer aanknopingspunten voor gesprek en dialoog.

Hoe intensief is deze voor de patiënt?

Patiënten maken zelf het filmpje.

Effectiviteitsonderzoek

Er zijn twee kwalitatieve onderzoeken gedaan naar de interventie Film jezelf:  Demi Peeters & Manon Plant (2016) en (Melanie Groot Lipman (2017).

Naam en beschrijving
Mondzorg bij psychofarmacagebruik
Doelgroep

Patiënten met een bipolaire stoornis die psychofarmaca gebruiken, ggz-professionals en tandartsen.

Methodiek

Als gevolg van langdurig psychofarmaca gebruik (lithium) lopen patiënten risico op gebitsslijtage. Hier is in de reguliere tand- en mondzorg nog weinig aandacht voor. De interventie bestaat uit een e-learning module voor tandartsen en mondhygiënisten, een e-learning module voor ggz-behandelaren en i nforrmatiemateriaal voor patiënten (folders en online). 

Beoogde effecten

Het beoogde effect is dat er meer aandacht is voor mondzorg bij langdurig psychofarmaca gebruik, zowel bij tandartsen en mondhygiënisten als bij ggz-behandelaren. Het doel is dat in de werkprocessen van zowel tandartsen/mondhygiënisten als ggz behandelaren stelselmatig aandacht is voor de risico's en patiënten begeleid worden bij het creëren van een optimale mondzorg.
 

Effectiviteitsonderzoek

Het project wordt in de komende periode afgerond. De volgende onderdelen zijn al uitgevoerd of worden op dit moment uitgevoerd:  
a) Verdere literatuurstudie naar de gevolgen psychofarmacagebruik voor mondgezondheid en welke interventies er reeds ontwikkeld zijn.
b) Op basis van de uitkomsten van de literatuurstudie het ontwikkelen van een E-learning module voor tandartsen/mondhygiënisten
c) Op basis van de uitkomsten van de literatuurstudie het ontwikkelen van een E-learning module voor ggz behandelaren
d) Het schrijven en verspreiden van patiëntinformatie (folders en online)
e) Het organiseren van een refereerbijeenkomst over dit onderwerp waarbij het tevens de aanzet wordt gegeven hoe deze specifieke vorm van zorg op te nemen in de werkprocessen
f) Begeleiden bij het implementeren in de werkprocessen.

Uitstroomcriteria

Het SCBS hanteert de volgende uitstroomcriteria:

  • Bij het bereiken van volwassenheid
  • Na zwangerschap en/of einde kinderwens
  • Op het moment dat een reguliere richtlijn conforme behandeling weer mogelijk is.
  • Bij verhuizing en overlijden
Waar worden patiënten naar door- of terugverwezen?

De vervolgstappen na een behandeling bij het SCBS worden met de patiënt besproken en voorbereid. Na behandeling bij het SCBS bipolaire stoornissen zijn er verschillende mogelijkheden:

  • de patiënt wordt verwezen naar de specialistische GGz voor een vervolgbehandeling
  • de patiënt wordt verwezen naar de Basis GGz
  • de patiënt wordt terugverwezen naar de huisarts
Is er een terugval aanbod?

Indien er sprake is van een terugval zijn er de volgende mogelijkheden: consultatie en heraanmelding.

Hoe wordt een second opinion aangevraagd?

Wanneer een patiënt of behandelaar twijfelen over de diagnose of over de behandeling vragen hebben is het mogelijk om een second opinion aan te vragen bij SCBS. De patiënt stelt zijn behandelaar op de hoogte of vraagt samen met zijn behandelaar een second opinion aan. Dit kan eenvoudig door een bericht te sturen naar scbs@dimence.nl.

Om een aanvraag in behandeling te kunnen nemen is een duidelijk vraagstelling, ondersteund door een overzicht van het ziektebeloop, de medicatiehistorie, gehanteerde behandelmethoden en een biografie van groot belang. Diagnostische vragen worden altijd multidisciplinair behandeld; in alle gevallen vindt dossieronderzoek, verpleegkundig onderzoek en een psychiatrisch onderzoek plaats. Waar nodig een psychodiagnostisch onderzoek en/of een hetero-anamnese.

 

Bijzonderheden

 

Naam
prof. dr.
P.J.J.
(Peter)
Goossens
Specialisatie

Verpleegkundige zorg en zelfmanagement bij bipolaire stoornissen

Contactgegevens

(0546) 68 41 79 - scbs@dimence.nl

Consultatie en adviesmogelijkheden voor verwijzers

De meeste patiënten met een bipolaire stoornis worden behandeld in de specialistische ggz. Wanneer een behandelaar vragen heeft of voor problemen komt te staan dan kan hij/zij consultatie en advies inwinnen bij SCBS. Door mee te denken en te adviseren is een antwoord of oplossing vaak snel gevonden. Consultatie vindt plaats zonder dat de patiënt gezien wordt en SCBS neemt de behandeling van de patiënt niet over. SCBS staat open voor consultatievragen uit heel Nederland.

Beschrijving doelstelling zorgaanbod

Het SCBS heeft de volgende doelstellingen: stellen van een diagnose, opstellen van een behandeladvies, begeleiden van vrouwen met een bipolaire stoornis met een kinderwens, klachtreductie en herstel van kwaliteit van leven.

Beschrijving klinische effecten van het zorgaanbod

Het effect van de behandeling bij SCBS is symptoomvermindering, herstel van klachten, verbetering van kwaliteit van leven en vergroten van veerkracht.

Met welk instrument worden de effecten gemeten

De effecten worden jaarlijks met de volgende instrumenten gemeten: BSI, IMR, SF-36 en IDS-SR.

Naam
prof. dr.
W.A.
(Willem)
Nolen
Naam
prof. dr.
P.J.J.
(Peter)
Goossens
Naam
dr.
P.J.J.
(Peter)
Goossens
Beschrijving onderzoek

Bipolair en zwangerschap; binnen deze onderzoekslijn vindt het SLEEPREG-BD onderzoek plaats waarin onderzocht wordt of slaapverstoring tijdens de zwangerschap en in de periode rondom de bevalling een voorspeler is voor het ontstaan van depressieve, (hypo)manische of psychotische verschijnselen in de periode na de bevalling bij vrouwen met een bipolaire stoornis of een eerder na de bevalling doorgemaakt psychose.

Verwachte einddatum
31-12-2019
Naam hoofdonderzoeker
Anja Stevens
Beschrijving onderzoek

Zelfmanagementeducatie bij bipolaire stoornissen; een fenomenologisch-hermeneutische studie.

Verwachte einddatum
31-03-2019
Naam hoofdonderzoeker
Silvo van den Heuvel

Ervaring van patiënten/naasten

Back to top